2020KO EUSKARAREN NAZIOARTEKO EGUNERAKO ADIERAZPENA


 

Euskara, aurrerabide

Gizartea euskaraz biziberritzea helburu

 Inoiz inork pentsatuko ez zukeen eran jo gaitu gaitzak. Beste horrenbeste, gaitzaren ondorioek. Mundu osoa, gizarte guztiak, egitura guztiak, pertsona guztiok jarri gaitu geure benetako neurriaren aurrean, buruz buru. Kupidarik gabe utzi du agerian ahaztu nahi genukeen zerbait: zaurgarriak gara; zaurituta gaude.

Erantzukizunaren bidetik heldu diogu erronkari, denon indarrak batuz. Bai baitakigu ez dagoela beste irtenbiderik. Euskararen hiztun elkarteak ere sufritu du pandemiaren eragina, bereziki erabilera mailan. Zentzu horretan, erakunde publikoen konpromisoa sendoa eta egindako lana handia izanagatik ere, ezin izan diogu nahi bezala erantzun.

Euskaldunok, baina, ezin dugu ahaztu badela funtsezko ekarpen bat, gizarte-ahalegin itzel eta miresgarri horren osagai ezinbestekoa eta geure esku soilik dagoena: euskaraz egin behar diogu aurre mundu mailako krisiari; euskaraz egin behar dugu ilunpetik argira eramango gaituen bidea; euskaraz sendatuko gara, euskaraz sendatuko dugu geure gizartea; euskaraz besarkatuko ditugu mundu osoko gizakiak. Bat garelako. Euskaraz bat mundu osoarekin.

Horixe da euskaldunok –neurri batean edo bestean euskaraz bizi garen munduko herritarrok, alegia– euskara gero eta gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiliz giza garapenari egiten diogun ekarria. Gizarte kudeaketa aurreratuari gaineratzen diogun balio erantsia.

Banaka heltzen diogu, jakina, euskaraz gero eta gehiago bizitzeko konpromisoari. Nahitaezko zutabea baita norberaren eginahal hori edozein aurrerabidetan, oso bereziki gizarte prozesu konplexuetan, eta horixe da euskara biziberritzea helburu duena ere: gizarte prozesu konplexu bat, ertz eta osagai ugari duena.

Ongi asko dakigu hori mundu osoko euskaldunok.

Badakigu, besteak beste, euskaldunok euskararen hiztun elkartea osatzen dugula, eta Euskaraldian norberaren erabakimenetik abiatzen dela euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzerakoan inguruan hainbatetan sortzen zaizkigun oztopoak gainditzeko bulkada.

Baina badakigu, era berean, ezinbestekoa dugula elkarrengana biltzen gaituen bulkada ere. Norabide biko bektorea baita euskara eta euskaldunok lotzen gaituena: euskarak herri egiten gaitu; euskal hiztunon komunitateak egiten du euskara orainaren eta etorkizunaren hizkuntza.

Bide horretatik heldu zaizkio beti euskarari aurrerapauso behinenak: norberaren eta gizartearen konpromisoak sendo uztartzetik; unean uneko beharrizanei euskaraz erantzuteko erabaki sendotik; etorkizunerako bidea euskaraz zolatzeko euskal instituzioek, gizarteak eta gutariko bakoitzak egindakotik.

Euskaraldiak eskaintzen digu aurten berriz ere zailtasunak aukera bilakatzeko abagunea, krisia aukera bihurtzeko lanabesa. Ingurumari aldrebesean dator, ezbairik gabe, aurtengoa, eta horrek areagotu egingo du guztion eta bakoitzaren konpromisoaren balioa, administrazio eta erakunde publikoena barne.

Aurtengoan, balio berezi batez apainduko da ahoa bizi, belarria prest eta bihotza kartsu dugun guztion ekimena. Aurtengoan, inoiz baino erabakigarriagoa izango da euskararekiko gertutasunezko keinu praktiko oro, euskal hiztunongandik zein euskararen zabalkundean erdaretatik lagundu nahi dutenengandik datorrela ere.

Esanahi berezi batez jantziko da aurten, ezinbestez, euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzeko ahalegina: egokitu zaigun ataka larritik ateratzeko erabakiari, euskaraz ateratzearen ezinbestekotasuna erantsiko diogu euskal hiztun nahiz euskararen lagun orok.

Izan ere, bagenekien euskaraz zetorrela geroa, euskaraz ere mintzo dela etorkizuna, eta aurten beste zerbait ikasi dugu: egoera zailetatik ateratzeko eginahalean lagungarri dugu euskara, bidelagun ezinbestekoa. Krisialditik sendoago ateratzea helburu dugun honetan, erabil dezagun euskara ere aurrera egiteko lanabes gisa.

Euskaraz biziberritu behar dugulako geure gizartea.

Euskararen ahotsa zor diogulako munduari.

Euskaraz garelako munduko herritar.

Euskara aurrerabidea delako.


 

ITZULPEN MEMORIA ABERASTEN

2020/04/24 Auzia Euskaraz!


Koronabirusaren oinarrizko lexikoa
 
Euskaltzaindiak, UZEIrekin elkarlanean, Koronabirusaren oinarrizko lexikoa plazaratu du. Lexikoan oinarritzat hartu dira Euskaltzaindiaren hiztegi arauemailea (Euskaltzaindiaren Hiztegia) eta Euskalterm terminologia-banku publikoa, beste iturri batzuen artean. Lexiko horri gaztelaniazko ordainak gehitu dizkiogu, eta gure itzulpen-memoria aberasteko aprobetxatu dugu.
Hona hemen, euskaltzaindiak argitaratutakoa: 

 

Euskararen egunean eguneratu euskaraz lan egiteko tresna: Epaibar!

2019/12/03 Auzia Euskaraz!

Euskaraz lan egiteko laguntza tresna berritua jarri nahi dugu abokatu eta prokuradore guztien eskura. Batzuek dagoeneko ezagutzen  duzuen e-Toolbar berritu egin dugu, eta aurrerantzean Epaibar izango da:


Tresna berrituan, funtzionalitateak hobetu ditugu (bilaketa azkarragoa, testua kopiatzeko ikonoa, hizkuntza teknikariekin harremanetan jartzeko bide zuzena…) eta itzulpen memoria eguneratua eta aberatsagoa aurkituko duzue. Esteka honetan egin klik informazio gehiagorako.

Tresna instalatzea oso erraza da, minutu bat beharko duzu. Jarraitu ondorengo urratsak:


 
Inongo zalantzarik edo arazorik izanez gero jarri gurekin harremanetan: epaibi@justizia.eus

Hauek dira itzulpen memorian sartutako itzulpenetako batzuk:

Eusko Jaurlaritzak berritu dituen justizia arloko hainbat hiztegi:


BOEn argitaratutako azken lege eta dekretu elebidun batzuk:
  • RDL18_2017    Merkataritza Kodea, Kapital Sozietateen Legearen testu bategina
  • RDL2_2018    Jabetza Intelektualaren Legearen testu bategina
  • L7_2017    Kontsumo-arloko auzien ebazpen alternatiboari buruzkoa
  • L6_2017    Lan Autonomoaren Presako Erreformena
  • L24_2015    Patenteena
  • BOE_L42_2015    Prozedura Zibilaren urtarrilaren 7ko 1/2000 Legea erreformatzen duena

Inongo zalantzarik edo arazorik izanez gero jarri gurekin harremanetan: epaibi@justizia.eus

“Auzia Euskaraz APP bertsio berria!” Hiztegi juridiko eta lege berriak zure mugikorrean

2019-10-31 Auzia Euskaraz!


Mugikorretarako "Auzia Euskaraz" APPa eguneratu dugu, “Euskara Juridikoa” atalean hiztegi juridiko berriak kargatu ditugu eta lege berriak ere. Horretaz gain aplikazioan berrikuntza funtzionalak gehitu ditugu.

Eusko Jaurlaritzak berritu dituen justizia arloko hainbat hiztegi kargatu ditugu “Euskara Juridikoa” ataleko bilaketan.

--Aplikazioa eguneratzeko joan mezuaren bukaerara--

Bestalde, BOEn argitaratutako azken lege eta dekretu elebidun batzuk aurkituko dituzu:
•    RDL18_2017    Merkataritza Kodea, Kapital Sozietateen Legearen testu bategina
•    RDL2_2018    Jabetza Intelektualaren Legearen testu bategina
•    L7_2017    Kontsumo-arloko auzien ebazpen alternatiboari buruzkoa
•    L6_2017    Lan Autonomoaren Presako Erreformena
•    L24_2015    Patenteena
•    BOE_L42_2015    Prozedura Zibilaren urtarrilaren 7ko 1/2000 Legea erreformatzen duena

Justizia arloko itzulpen memoria handiena osatzen jarraitzen dugu.

Eusko Jaurlaritzak herritar guztien eskura jarri du ‘Itzultzaile Automatiko Neuronala’, adimen artifizialetik abiatuta herritarren erabilerarako sortu duen proiektu praktikoa

2019-10-16 Auzia Euskaraz!

Josu Erkoreka Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuak eta Bingen Zupiria Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak ‘Itzultzaile Automatiko Neuronala’ aurkeztu dute gaur, Eusko Jaurlaritzak adimen artifizialetik abiatuta herritarren erabilerarako sortutako proiektu praktikoa.

Donostian egindako prentsaurrekoan adierazi dutenez, gaztelaniatik euskarara zein euskaratik gaztelaniara egiten ditu itzulpenak, "kalitate handia" lortuz. Itzultzaile berri hau herritar guztien eskura dago www.euskadi.eus/itzultzailea webgunean.


Itzultzaile Automatiko Neuronala’ hainbat urtetako lanaren ondoren sortu da eta 20 urtez IVAP-ek, Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundeak, bildutako itzulpen-memoriak erabiliz hobetu da. Erkoreka sailburuak nabarmendu du urteetako esperientzia hori oso baliagarria izan dela itzultzailea hobetzeko: “Euskadin esperientzia handia dugu itzulpengintzan, bereziki euskara-gaztelania eta gaztelania-euskara itzulpenean. Munduan gehien hitz egiten diren hizkuntzek baino ez dute Euskadin dugun terminologia- eta hizkuntza-oinarria. Gainera, Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundeak 20 urte daramatza itzulpen-memoriak sortzen. 10 milioi segmentu baino gehiago dituzten datu-baseak ditugu, itzulita, berrikusita eta eguneratuta. Balio kalkulaezina duen itzulpen sistematikoko corpus bat dugu”. Eta horrek ahalbidetu du lortu den emaitza: “’Quantum’ hori hartu eta algoritmo bat aplikatu diogu, kalitate-maila altua duen itzultzaile bat eskuratuz. Jauzi kualitatibo argia eman dugu”.

ERABILERA PRAKTIKOA

Bingen Zupiria sailburuak ‘Itzultzaile Automatiko Neuronala’-ren funtzionamendua eta erabilera praktikoa azaldu du gaurko aurkezpenean. Itzultzaile berria www.euskadi.eus/itzultzailea webgunean eskegi berri da, itzultzaile gramatikalarekin batera. Momentuz beta bertsioa jarri da, hiritarrek proba dezaten eta itzultzailea bera treba dadin. Hilabete batzuen buruan behin betiko bertsioa eskegiko da. Edonola ere, beta bertsioak kalitate handiko itzulpenak egiten ditu. Erabilera oso erraza da. Erabiltzaileak itzulpenaren norabidea hautatu behar du eta, horren ostean, testua sartu behar du horretarako prestatutako gunean. ‘Itzuli’ botoia sakatuz, segundo bakar batzuetan itzulpena eskura izango du. Itzultzaileak 4.000 karaktere dituzten testuak itzul ditzake erabilera bakoitzeko.